(Patria) – U Memorijalnom centru Sarajevo danas je održan umjetnički program “Majka Hava i hiljaduljetna Bosna”, uz izvođenje poeme “Majka Hava koliko ti je srce” Sabita Bekte, bivšeg logoraša prijedorskih logora i svjedoka ratnih zločina.
Programu je prisustvovao veliki broj učenika osnovnih i srednjih škola, predstavnika institucija i boračkih udruženja.
Poema je inspirisana sudbinom Have Tatarević iz Zecova kod Prijedora, kojoj su 1992. godine ubijeni suprug Muharem i šest sinova: Senad, Sejad, Nihad, Zilhad, Zijad i Nishad.
Nakon godina traganja, njihovi posmrtni ostaci pronađeni su u masovnoj grobnici Tomašica.
Njena lična tragedija u poemi prerasta u univerzalnu priču o majčinskom gubitku, ali i u svjedočanstvo o stradanju ljudi Bosne i Hercegovine i snazi da se, uprkos pokušajima uništenja, sačuvaju dostojanstvo, identitet i pripadnost.
Kroz spoj poezije, muzike, glume i scenskog izraza, program je priču o majci Havi smjestio u širi historijski i kulturni okvir Bosne i Hercegovine.
Smjenjivali su se motivi zemlje, domovine, majke, stradanja, otpora i opstanka, povezujući različita razdoblja bosanskohercegovačkog iskustva u jedinstvenu priču o trajanju.
Na taj način, sudbina jedne porodice nije predstavljena izdvojeno od historije zemlje kojoj pripada, nego kao njen bolni dio i svjedočanstvo vremena koje nove generacije trebaju poznavati.
Prisutnima se obratio i direktor Memorijalnog centra Sarajevo Ahmed Kulanić, koji je simboliku samog naziva programa opisao kroz dvije slike – majku Havu i majku Bosnu.
Jedna predstavlja ženu kojoj su oduzeli gotovo sve što jedna majka može izgubiti, a druga zemlju kojoj su kroz njenu dugu historiju pokušavali oduzimati ljude, prostor, ime i pravo na postojanje.
Zajednička im je, naglasio je, upravo snaga trajanja uprkos svemu što im je učinjeno.
Poseban značaj programa imalo je prisustvo velikog broja mladih. Njima je kroz umjetnički izraz približena prošlost koja ne smije ostati svedena samo na datume, brojke i školske lekcije, nego mora biti razumijevana kroz ljudske sudbine.
Poruka programa bila je da nove generacije ne trebaju naslijediti traumu i mržnju, nego znanje – sposobnost da poznaju činjenice, razlikuju historiju od njenog prekrajanja i razumiju odgovornost čuvanja sjećanja.
“Majka Hava i hiljaduljetna Bosna” tako je, kroz sudbinu Have Tatarević i umjetničko pripovijedanje o Bosni i Hercegovini, spojila lično i kolektivno pamćenje, prošlost i budućnost, bol i nadu.
Program je još jednom ukazao na smisao kulture sjećanja: da se imena i ljudske priče sačuvaju od zaborava, a znanje o njima prenese generacijama koje dolaze.
U umjetničkom programu učestvovali su umjetnici Narodnog pozorišta Sarajevo – Elvir Solak, Ileš Bečei, Sanela Krsmanović Bistrivoda, Hana Andrle, Ermin Aščerić, Belma Salkunić Bektešević, a autor koncepta je Gordan Simić.
