(Patria) – Dana 26. oktobra 1993. godine, u opkoljenom Sarajevu, izvedena je policijsko-vojna akcija Trebević II, čiji je cilj bio uspostavljanje reda u vlastitim redovima i vraćanje odmetnutih vojnih grupa pod kontrolu legalnih institucija Republike Bosne i Hercegovine. U vremenu kada se grad suočavao s opsadom, svakodnevnim stradanjima i borbom za opstanak, odluka da se obračuna s pojedincima i grupama koje su djelovale izvan zakona predstavljala je izraz odlučnosti da se očuvaju red, odgovornost i autoritet države.
U akciji usmjerenoj na hapšenje Mušana Topalovića Cace, komandanta Desete brdske brigade, devet pripadnika policije izgubilo je život. Mladi policajci, među kojima su bili Admir Hebib, Kemal Kojić, Dragan Miljanović, Slaven Markešić, Srđan Bosiljčić, Elvir Šovšić, Hamid Humić, Jasmin Čamidžija i Izet Karšić, poslani su na zadatak koji se pretvorio u tragediju. Prema navodima iz tadašnjih izvještaja, bili su zarobljeni, brutalno ubijeni, a njihova tijela unakažena. Dan kasnije, Caco je uhapšen, a potom je, prema zvaničnoj verziji događaja, poginuo prilikom pokušaja bijega.
Akcija Trebević II ostaje jedan od najtežih i najbolnijih događaja u ratnoj historiji Sarajeva. Ona podsjeća da odbrana grada nije podrazumijevala samo otpor agresiji i borbu za opstanak, nego i nastojanje da se, uprkos ratnim okolnostima, spriječe samovolja, kriminal i nasilje nad civilima. Zločini počinjeni nad sarajevskim Srbima na lokalitetu Kazani dodatno su pokazali koliko je bilo važno da se svaki pojedinac, bez obzira na položaj ili ratne zasluge, pozove na odgovornost za svoja djela.
Posebnu težinu ovoj akciji daje hrabrost mladih policajaca koji su prihvatili zadatak u izuzetno opasnim okolnostima. Njihova pogibija obavezuje da se njihova imena ne zaborave i da se njihova žrtva posmatra u kontekstu nastojanja da se u opkoljenom Sarajevu sačuvaju zakonitost, disciplina i odgovornost.
Godinama nakon tragedije, porodice stradalih upozoravale su i na odgovornost onih koji su akciju planirali i vodili, kao i na činjenicu da nisu svi za koje se sumnjalo da su učestvovali u zločinu odgovarali pred pravosuđem. Sjećanje na devet poginulih policajaca zato nije samo čin odavanja počasti njihovoj hrabrosti nego i podsjetnik na potrebu da se utvrde sve činjenice, rasvijetle propusti i osigura odgovornost za počinjena djela.
Sjećanje na akciju Trebević II treba čuvati kao podsjetnik na odlučnost da se i u najtežim okolnostima odbrani pravo države da uspostavlja red i zakon, ali i na cijenu koju su platili mladi ljudi poslani da taj zadatak izvrše. Njihova imena ostaju dio historije Sarajeva i opomena da ni ratne okolnosti ni položaj pojedinca ne smiju biti opravdanje za zločin, samovolju i nekažnjivost.
