(Patria) – Inicijativa za monitoring evropskih integracija Bosne i Hercegovine izražava ozbiljnu zabrinutost zbog odluke Visokog sudskog i tužilačkog vijeća Bosne i Hercegovine da, uprkos jasnim upozorenjima Evropske komisije i Delegacije Evropske unije u BiH, ostane pri spornim izmjenama Pravilnika u vezi s izvještavanjem o imovini i interesima nosilaca pravosudnih funkcija.
Evropska unija je ranije upozorila da ove izmjene suštinski mijenjaju okvir na kojem počiva vanjsko praćenje provjere imovine sudija i tužilaca te da otvaraju ozbiljan rizik za efikasnost, kredibilitet i nezavisnost tog procesa. Pravilnikom VSTV preuzima suštinsku kontrolu nad izborom i nadzorom nad vanjskim ekspertima, čime se obesmišljava njihova uloga.
Posebno zabrinjava činjenica da je VSTV usvojio izmjene pravilnika uprkos formalno izraženim stavovima Evropske komisije, uključujući dopise upućene predsjedniku VSTV-a Saninu Boguniću. Time je dodatno produbljen institucionalni sukob sa Evropskom unijom u oblasti koja predstavlja jedno od ključnih pitanja sistema odgovornosti u pravosuđu. Prema informacijama objavljenim početkom juna, generalni direktor Evropske komisije za susjedstvo i pregovore o proširenju Gert Jan Koopman poručio je da EU ne vidi način da nastavi finansirati operaciju vanjskog praćenja provjera imovinskih kartona ukoliko VSTV ne povuče sporni pravilnik.
U istom upozorenju navedeno je da ovakav razvoj događaja predstavlja ozbiljan rizik za daljnji napredak Bosne i Hercegovine na putu prema Evropskoj uniji.
Dodatno zabrinjava to što je Koopmanovo pismo upućeno ne samo predsjedniku VSTV-a, nego i predsjedavajućoj Vijeća ministara Bosne i Hercegovine Borjani Krišto te ministru pravde Bosne i Hercegovine Davoru Bunozi. U trenutku kada je ugroženo povjerenje evropskih partnera u reforme pravosuđa, izostanak jasne i javne reakcije najviših izvršnih i resornih institucija bio bi politički i institucionalno neodgovoran.
Inicijativa stoga zahtijeva od VSTV-a da hitno povuče usvojene izmjene pravilnika i otvori prostor za njegovo usklađivanje sa preporukama Evropske komisije, uz puno poštivanje principa nezavisnosti, transparentnosti i javne odgovornosti. Inicijativa je i ranije upozorila da suština problema nije samo u mogućem gubitku finansijske podrške, nego prije svega u urušavanju integriteta sistema i odstupanju od prethodno usaglašenih rješenja u oblasti koja je od presudnog značaja za povjerenje javnosti u pravosuđe.
Istovremeno, pozivamo predsjedavajuću Vijeća ministara BiH Borjanu Krišto i ministra pravde BiH Davora Bunozu da se bez odlaganja javno očituju o ovom pitanju i preuzmu odgovornost u okviru svojih nadležnosti. Njihova reakcija mora biti jasna, nedvosmislena i usmjerena ka zaštiti reformskih obaveza Bosne i Hercegovine, očuvanju kredibiliteta procesa provjere imovine nosilaca pravosudnih funkcija i sprečavanju daljnjeg narušavanja odnosa sa Evropskom unijom.
Bosna i Hercegovina ne može sebi priuštiti dodatno slabljenje mehanizama odgovornosti u pravosuđu, niti novo udaljavanje od standarda koje sama tvrdi da želi dostići na evropskom putu. Bez stvarne posvećenosti transparentnosti, integritetu i vladavini prava, reformski procesi ostaju prazna forma, a odgovornost za njihove posljedice snosit će domaće institucije koje su ignorisale jasna upozorenja evropskih partnera.
