(Patria) – Zemlje Zapadnog Balkana i Moldavija trebalo bi da budu više uključene u svakodnevni rad EU kako budu napredovale u domaćim reformama, predviđa novi zajednički prijedlog Njemačke i Francuske, pripremljen za samit EU i Zapadnog Balkana koji se danas održava u Tivtu, a u koji je N1 imao uvid.
Dokument detaljnije razrađuje ideje koje je prošlog mjeseca iznio njemački kancelar Fridrih Merc, koji je predložio da se Ukrajini odobri pridruženo članstvo u EU, prenose evropski mediji.
„Moramo obezbijediti dodatne podsticaje u okviru postepenog procesa integracije zasnovanog na zaslugama i pojednostaviti postojeći proces kako bi bio efikasniji i omogućio bržu i dublju integraciju”, navodi se u francusko-njemačkom non-pejperu.
Nova ideja je da se uspostavi skup „gradivnih elemenata” za zemlje koje čekaju u predvorju EU, kako bi zemlje kandidati bile uključene u određene oblasti rada EU dok sprovode reforme, a da istovremeno cijeli proces bude „reverzibilan”, odnosno obustavljen u slučaju nazadovanja u reformama.
Dokument predviđa da predstavnici Zapadnog Balkana i Moldavije dva puta godišnje održavaju zajedničke sastanke sa komesarima i evroposlanicima, kao i da se poslanici Evropskog parlamenta redovnije sastaju sa poslanicima nacionalnih parlamenata iz zemalja Zapadnog Balkana i Moldavije.
Francusko-njemački non-pejper predlaže i da lideri i ministri zemalja kandidata učestvuju u pojedinim tačkama dnevnog reda neformalnih sastanaka Vijeća EU i Evropskog vijeća. Učešće u određenim tačkama dnevnog reda Vijeća EU u statusu posmatrača, bez prava glasa, bilo bi uslovljeno zatvaranjem relevantnih poglavlja u pristupnom procesu.
Non-pejperom se predlaže da samo one zemlje koje su privremeno zatvorile Poglavlje 31, koje se odnosi na vanjsku, sigurnosnu i odbrambenu politiku, mogu da učestvuju u konkretnim tačkama dnevnog reda sastanaka Vijeća za vanjske poslove kao posmatrači, bez prava glasa.
Isti uslov važio bi i za pojačanu saradnju u oblasti sigurnosti i odbrane, uključujući sigurnosna i odbrambena partnerstva, PESCO projekte, Frontex, Agenciju EU za sajbersigurnost i sistem ranog upozoravanja EU na sajbernapade.
Francusko-njemački prijedlog predviđa i uključivanje u programe EU kao što su Kreativna Evropa, Digitalna Evropa i Erazmus+, kao i veću integraciju u Horizont Evropa, istraživački program EU.
Jedan od ključnih prijedloga je i dublje uključivanje Zapadnog Balkana i Moldavije u jedinstveno tržište EU, od SEPA sistema, rominga i Transportne zajednice, do energetskih tržišta, Sistema trgovanja emisijama, digitalnog jedinstvenog tržišta, kritičnih sirovina i sporazuma o sanitarnim i fitosanitarnim mjerama.
Non-pejper predlaže i da puno učešće na jedinstvenom tržištu bude odobreno po modelu Evropskog ekonomskog prostora plus, uz ispunjavanje uslova u vezi sa preuzimanjem i primjenom pravnih tekovina EU.
„Pozivamo Evropsku komisiju da predstavi prijedloge za olakšavanje postepene integracije zemalja kandidata na njihovom putu ka pristupanju EU”, navodi se u dokumentu.
